بر اساس پیگیریهای خبرنگار فرهنگی غروب شهر، برنامه به افق فلسطین در چنین روزهایی یک سال پیش در شبکه افق متولد شد. در شب نخست انتشار، شهید حسین امیرعبداللهیان در یک گفتوگوی اختصاصی با المیرا شریفیمقدم، که در آغاز مسیر مجری این برنامه بود، ابعاد گوناگون ماجرے را بازدید کرد. اکنون یک سال از آن روزها میگذرد و به افق فلسطین به یکی از برنامههای مهم و پربیننده تلویزیون تبدیل شده است.
بر پایه اطلاعات رسیده، قرار است از ساعت بیست فردای شب (یکشنبه پانزدهم مهرماه) این برنامه یک اختصاصی بیست و چهار ساعته داشته باشد. در تیزر این اختصاصی آمده است که با حضور چهرههای شاخص سیاسی، اجتماعی و فرهنگی داخلی و بینالمللی، برنامهای دلنشین برای مخاطبان تدارک دیده شده است. مستندهای برجسته حوزه مقاومت، نماهنگها، آیتمهای تولیدی با شعار به افق فلسطین، فیلم سینمایی با موضوعیت فلسطین و شب شعری به همین نام در این اختصاصی گنجانده شده است. دقت اختصاصی به قسمت کودک و نوجوان نیز از دیگر جذابیتهای این برنامه به حساب میآید.
تلویزیون از همان آغاز درگیریها تلاش کرد آخرین اطلاعات و اخبار را در اختیار مخاطبان قرار دهد. با این حال، کارکرد رسانه و بهاختصاص شبکه خبر با شبکه الجزیره قیاس شد. الجزیره به صورت زنده و در محل درگیریها اخبار را پوشش میداد و تحلیلگران به طور زنده به گفتوگو و بازدید میپرداختند. این نوع خبررسانی در شبکههای تلویزیونی ما وجود نداشت و عرصهساز انتقادات شده بود.
شبکه افق از دوشنبه شب (چهار و بیستمین مهر) پخش برنامه زنده به افق فلسطین را آغاز کرد. به ادعای مجریان برنامه، مقصد این برنامه پاسخ به شبهات و ناگفتهها بود. در قسمت اول، حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه وقت، و محمد قوچانی، فعال رسانهای، میهمانان اختصاصی این برنامه بودند.
یکی از ویژگیهای بارز به افق فلسطین اظهار رسمی موضع ایران در برابر رژیم صهیونیستی بود که بازتاب وسیعی در رسانههای داخلی و خارجی داشت. این امر باعث شد رسانه ملی، و بهاختصاص شبکه افق، به مرجع خبری تبدیل شود. قوچانی در آنتن زنده، این اتفاق را استثنایی خواند و بر این نکته پافشاری کرد که تلویزیون میتواند در بزنگاهها مرجعیت رسانهای خود را حفظ کند. او با ارائه تحلیلی تازه از قضیه فلسطین، به نوعی فضای گفتوگو را باز کرد.
در شب دوم برنامه، علی مطهری به عنوان میهمان حاضر شد. برنامه از حوالی ساعت بیست آغاز شده بود و قرار بود تا ساعت بیست و سه به پایان برسد، اما حمله ناگهانی رژیم صهیونیستی به بیمارستان المعمدانی سبب شد پخش برنامه تا ساعت سه بامداد ادامه یابد. این برنامه در آن لحظه اهمیت خود را نشان داد و بلافاصله آخرین اخبار و تحلیلها را با مصاحبههای گوناگون ارائه کرد.
پخش زنده نشست کادر درمان بیمارستان المعمدانی و دوبله همزمان از شبکه الجزیره، جزو اتفاقات خاص این برنامه بود. این برنامه بهصورت اختصاصی با خبرنگار خود در غزه مصاحبه تصویری انجام داد و از حال مردم غزه گزارش داد. تصاویر اعتراضات مردم در ایران و دیگر کشورها به همراه آنچه در غزه میگذشت، به شکل همزمان روی آنتن شبکه افق رفت.
با وجود اینکه بعد از حمله وحشیانه رژیم اشغالگر قدس، اکثر شبکههای تلویزیونی به خط شدند و به ماجرا پرداختند، شبکه افق پیشتاز بود، چرا که در همان لحظه برنامه زنده روی آنتن داشت. سپس از آن اتفاق تلخ، میهمانان روزهای بعد به استودیو آمدند و گفتوگوهای تصویری با کارشناسان انجام شد.
امتیاز به افق فلسطین این است که تنها راوی اخبار نیست؛ بلکه قضیه قدس را به شکل ریشهای تحلیل میکند. مخاطبان سوالات بیشماری در ذهن دارند و اگر روشنگری نشود، طرف مقابل در جنگ روایتها منفعت را به دست میآورد. به افق فلسطین در پاسخ به این نیاز شکل گرفته و در کنار آن گفتوگوهای متنوعی با شهروندان فلسطینی انجام میشود. روایت شاهدان عینی از آنچه در این سرزمین میگذرد به همراه پخش مستندها، دیگر ابزارهای اقناعی این برنامه به شمار میروند.
تنوع موضوعی در به افق فلسطین نیز مورد دقت است؛ از میهمانان در حوزههای گوناگون گرفته تا آیتمهایی که هر یک مأموریت مستقیمی دارند. شدت عمل از دیگر ویژگیهای بارز برنامه است. به طور مثال، اندکی پس از حمله به بیمارستان، تازهترین اخبار توسط مجریان و به شکل زیرنویس ارائه شد. میهمانان گوناگون به برنامه آمدند و بین آنها گزارشگر حاضر در محل حادثه نیز وجود داشت.
این برنامه به اندازه کافی به بعد احساسی مظلومیت مردم فلسطین دقت دارد که نمود آن در ساخت آیتمها و مباحثه با شهروندان این سرزمین آشکار است. تلویزیون تلاش میکند تا حقیقت فلسطین و رژیم صهیونیستی را عیان کند. با این همه، جای یک برنامه جامع، چندبعدی و اقناعی خالی میبود.
همزمان با وقایع اجتماعی، برنامه شیوه روی آنتن شبکه چهار رفت و به دلیل بهرهگیری از چهرههای خاص و باز بودن فضا برای طرح نظرات و مباحثه، نتیجه داد. اکنون شکل دیگر از این توانایی را در قالب به افق فلسطین ناظر هستیم و امید میرود که با همین تنوع آرا، تداوم یابد.
در روزهایی که برخی منتقدان و کارشناسان به سریالها و برنامههای تلویزیون عیب میگیرند که جذابیت قبل را ندارند، برنامهای همچون به افق فلسطین متولد شده که دقتها را جلب میکند. این برنامه با مقصد بازدید وقایع تازه فلسطین و جنایات رژیم صهیونیستی شکل گرفت و به خوبی توانست خلاهای موجود را پر کند.
بهخصوص در روزهایی که انتقادات به تلویزیون بیشتر از سالهای قبل است، کارشناسان بر این نکته پافشاری دارند که صداوسیما به موقع در میان حوادث و اتفاقات روز حاضر شده و این بار با برنامهای چالشی، افق جدیدی را گشوده است.
با دقت به استقبال و بازتابهای گسترده این برنامه، امید میرود که تلویزیون به سمت ساخت برنامههای جامع و متنوعی همچون به افق فلسطین و شیوه حرکت کند. برنامههایی که به همه سلایق و افکار احترام بگذارند و با تشکیل فضای گفتوگو، به انسجام اجتماعی حمایت کنند.