چهارشنبه‌سوری یا چهارشنبه‌سوزی؟ فاجعه‌ای که هر سال تکرار می‌شود! – غروب شهر

به نقل از خبرگزاری مهر، کوروش مطمعن سرپرست مرکز مدیریت شبکه وزارت بهداشت با پافشاری بر لزوم مراعات اصول ایمنی در مراسم چهارشنبه‌سوری، اظهار کرد: ایران سرزمینی با آئین‌ها و سنت‌های دیرینه است که تعداد بسیاری از آن‌ها ریشه‌ای عمیق در تاریخ و فرهنگ این سرزمین دارند و به همین علت تا امروز گرامی داشته شده‌اند. جشن چهارشنبه‌سوری نیز از جمله این آئین‌های کهن است که هم چنان مورد دقت مردم قرار دارد.

حرکت از رسومات سنتی و دیرینه به سمت بازی‌های خطرناک

او گفت: متأسفانه در سال‌های تازه، این آئین سنتی و قشنگ دستخوش تغییراتی شده و شکل فرد دیگر به خود گرفته است، به‌طوری که آتش‌بازی‌های خاطره‌انگیز و ایمن جای خود را به بازی‌های خطرناک با مواد منفجره و محترقه داده‌اند.

پریدن از روی آتش به پرتاب مواد منفجره غیراستاندارد تبدیل شده است

مطمعن فرمود: آتش زدن بوته‌های خشک و پریدن از روی آتش به تجمع جوانان در خیابان‌ها، آتش زدن فشفشه و منفجر کردن ترقه و پرتاب سیگارت تبدیل شده است. مراسم چهارشنبه سوری در قبل جشنی یک روزه بوده است، اما برخی از جوانان اکنون چندین هفته قبل از روز جشن، آتش‌بازی، ترقه‌بازی و منفعت گیری از مواد منفجره را اغاز می‌کنند، که می‌تواند خطرات بسیاری را برای تعداد بسیاری از هموطنان عزیزمان به جستوجو داشته باشد. غالب این مواد غیراستاندارد عمدتاً به طور غیرقانونی به سرزمین داخل یا تشکیل خواهد شد.

وی با اشاره به پیامدهای خطرناک منفعت گیری از مواد محترقه اظهار کرد: علاوه بر صدمه دیدن و فوت، این مواد می‌توانند تبدیل معلولیت‌های ماندگار شوند. بر پایه گزارش‌ها، استان‌های شمالی و شمال‌غربی سرزمین بیشترین تعداد حوادث و مصدومان را به خود تعلق داده‌اند.

افزایش آمار صدمه‌دیدگان در سال ۱۴۰۲ نسبت به سال ۱۴۰۱

او گفت: مطابق آخرین گزارش EOC سازمان اورژانس سرزمین، آمار صدمه‌دیدگان در سال ۱۴۰۲ نسبت به سال قبل افزایش چشمگیری داشته است. از ۱ تا ۲۳ اسفند ۱۴۰۱، تعداد ۴۳۶۸ نفر بر تاثییر برخورد یا منفعت گیری از مواد محترقه دچار صدمه‌هایی از جراحت‌های سطحی تا قطع عضو و حتی فوت شدند، درحالی‌که در زمان شبیه سال ۱۴۰۲، این تعداد به ۶۱۶۵ نفر رسید.

مطمعن با گفتن این که آمار جان‌باختگان و مصدومان شدید نیز حاکی از افزایش نگرانی‌ها است، گفت: در سال ۱۴۰۱، ۱۹ نفر جان خود را از دست دادند و ۲۲۹ نفر دچار قطع عضو شدند. در سال ۱۴۰۲، اگرچه تعداد جان‌باختگان با ۱۷ مورد فوتی افت یافت، اما شمار افراد دچار قطع عضو به ۳۰۵ نفر افزایش اشکار کرد.

زیر ۱۸ سال‌ها، بیشترین آمار مصدومان را به خود تعلق خواهند داد

سرپرست مرکز مدیریت شبکه وزارت بهداشت او گفت: یکی از با اهمیت ترین نکات دلواپس‌کننده این است که ۴۷ درصد از مصدومان مراسم چهارشنبه‌سوری را افراد زیر ۱۸ سال راه اندازی خواهند داد؛ موضوعی که لزوم فرهنگ‌سازی، آگاهی‌بخشی و نظارت زیاد تر را بیشتر از پیش برجسته می‌کند.

صدمه به چشم و سوختگی، شایع‌ترین صدمه‌ها

وی با اشاره به آمار صدمه‌دیدگان، صدمه به چشم با ۱۹۵۰ مورد و انواع سوختگی‌ها با ۱۶۴۱ مورد را به‌گفتن شایع‌ترین صدمات ناشی از حوادث چهارشنبه‌سوری معارفه کرد و او گفت: بیشترین تعداد مصدومان در استان‌های آذربایجان شرقی با ۸۸ نفر، تهران با ۸۲ نفر و آذربایجان غربی با ۳۲ نفر گزارش شده است. از نظر دیگر، بیشترین موارد فوتی متعلق به آذربایجان غربی با ۵ نفر، تهران و اصفهان هر کدام با ۳ نفر بوده است.

رهگذران، مصدومانی بی تقصیر اما در خطر!

مطمعن خاطرنشان کرد: بازدید علت حوادث نیز نکات قابل‌تأملی را مشخص می کند؛ ۲۷ درصد مصدومان رهگذرانی بودند که ناخواسته در معرض انفجار مواد محترقه قرار گرفتند، درحالی‌که ۷۳ درصد دیگر از بین تولیدکنندگان و منفعت گیری‌کنندگان این مواد بوده‌اند.

وی گفت: از نظر تفکیک جنسیتی، ۸۲ درصد از مصدومان مرد و ۱۸ درصد زن بوده‌اند؛ آماری که نشان‌دهنده نقش غالب مردان در منفعت گیری از مواد محترقه و افزایش خطر صدمه در بین آن‌ها است.

مطمعن با پافشاری بر خطرات جدی ناشی از مواد محترقه، انفجاری و آتش‌افروزی در چهارشنبه‌سوری، اظهار کرد: این حوادث تهدیدی جدی برای سلامت افراد، به‌اختصاصی کودکان و نوجوانان محسوب می‌شود.

وی هشدار داد که هرگونه بی‌توجهی به نکات ایمنی و سهل‌انگاری در برپایی این مراسم می‌تواند پیامدهای جبران‌ناپذیری از جمله زیان‌های جانی و خسارات مالی سنگین به جستوجو داشته باشد.

وی با ابراز تأسف از تکرار حوادث تلخ چهارشنبه‌سوری، اظهار کرد: با وجود هشدارهای سالانه درمورد خطرات و صدمه‌های این مراسم، متأسفانه هر سال در اغاز این روز ناظر اخبار ناگوار ناشی از قطع عضو، نابینایی و سوختگی‌های شدید، به‌اختصاصی در بین کودکان، هستیم.

نقش کلیدی والدین در آموزش و آگاه سازی فرزندان

وی پافشاری کرد که والدین نقش اساسی در پیشگیری از این سوانح دارند. آن‌ها می‌توانند با آموختن و انتقال اصول ایمنی و پیشگیری از حوادث به فرزندان خود، نقش مؤثری در افت این صدمه‌ها ایفا کنند، چراکه پدر و مادر

مطمعن با پافشاری بر اهمیت پیشگیری از حوادث تلخ چهارشنبه‌سوری اظهار کرد: ترقی فرهنگ ایمنی یکی از با اهمیت ترین راهکارها برای افت این صدمه‌ها است.

فرهنگ ایمنی بر سه اصل اساسی محکم است؛ آگاهی، آموزش و الزام

وی تصریح کرد که فرهنگ ایمنی بر سه اصل اساسی محکم است: آگاهی، آموزش و الزام. تنها از طریق افزایش آگاهی عمومی، آموزش صحیح اصول ایمنی، و تشکیل قوانین و الزامات بازدارنده می‌توان از ابراز این حوادث ناگوار جلوگیری کرد.

راه ایمنی از آموزش می‌گذرد و پیش‌شرط آموزش، آگاهی است

پافشاری کرد: تعداد بسیاری از والدین، بدون اراعه آگاهی و آموزش مناسب به فرزندانشان، به سراغ سومین اصل (الزام) می‌روال و تلاش می‌کنند با زور و اجبار آنان را از انجام کاری منع یا به کاری ترغیب کنند. اما این شیوه طبق معمولً با ناکامی همراه است. آگاه‌سازی و آموزش نوجوانان و جوانان امری الزامی است و در این روال باید به شخصیت آن‌ها احترام گذاشته شود و از جریحه‌دار کردن غرورشان اجتناب شود.

او گفت: راه ایمنی از آموزش می‌گذرد و پیش‌شرط آموزش، آگاهی است.

سرپرست مرکز مدیریت شبکه وزارت بهداشت با پافشاری بر اهمیت آگاهی از خطرات منفعت گیری از مواد محترقه در شب مراسم چهارشنبه‌سوری، اظهار کرد: افزایش آگاهی در رابطه این خطرات و روشهای مقابله با آن‌ها می‌تواند به‌طور چشمگیری گمان وقوع حوادث تلخ در آخرین ماه سال را افت دهد.

والدین زیاد تر نظارت کنند

او همین طور گفت: والدین و مسئولان واحدهای آموزشی باید با هشدار به نوجوانان و جوانان آنان را از خطرات و عوارض وحشتناک بازی با آتش، ترقه و مواد منفجره آگاه سازند. این چنین به والدین پیشنهاد می‌شود که کبریت، مواد آتش‌زا و خطرناک همانند نفت و امثال آن را از دسترس کودکان دور نگه دارند تا از ابراز حوادث ناگوار جلوگیری شود.

مطمعن با پافشاری بر اهمیت مراقبت از فرزندان در این روزها او گفت: برای نگه داری سلامت کودکان خود، ملزوم است نظارت و مراقبت بیشتری بر آنان اعمال کنید.

مواد آتش زا را از کودکان و نوجوانان دور کنید

او گفت: در صورت عدم دسترسی به کبریت و مواد آتش‌زا در منزل، کودکان امکان پذیر برای تهیه مواد محترقه به فروشگاه‌های رنگ، مواد شیمیایی و داروخانه‌ها مراجعه کنند.

در صورت آتش سوزی با ۱۲۵ تماس بگیرید

وی او گفت: به شهروندان پیشنهاد می‌شود که در صورت ابراز هرگونه آتش‌سوزی یا حادثه، خونسردی خود را نگه داری کرده و در صورتی که آتش گسترده باشد، سریعاً افراد مسن، کودکان و دیگر افراد صدمه‌پذیر را از محل حادثه به مکان امن منتقل کنند. سپس، بلافاصله با شماره ۱۲۵ آتش‌نشانی تماس گرفته و اطلاعات دقیق شامل نشانی و نوع حادثه را به ستاد فرماندهی آتش‌نشانی خبر دهند.

وی این چنین افزود: در زمان وجود آتش‌نشانان، شهروندان باید نهایت همکاری را با آنان داشته باشند تا عملیات امداد و نجات به‌طور مؤثر و سریع انجام شود.

سرپرست مرکز مدیریت شبکه وزارت بهداشت با پافشاری بر اهمیت عمل صحیح در روبه رو با سوختگی، او گفت: به شهروندان پیشنهاد می‌شود که در صورت روبه رو با فردی که دچار سوختگی شده، ضمن نگه داری خونسردی، از مالیدن مواد غیر بهداشتی همانند خمیر دندان، سیب‌زمینی و موارد شبیه بر روی محل سوختگی خودداری کنند.

در صورت شدت صدمه دیدن، با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید

او گفت: مصدوم باید هرچه سریع تر به مرکز درمانی منتقل شود و در صورت شدت صدمه دیدن، بلافاصله با اورژانس ۱۱۵ تماس گرفته شود تا عمل های درمانی ملزوم به شدت اغاز شود.

نکات ایمنی در رابطه مواد آتش زا

وی پیشنهاد کرد: از نگهداری مواد محترقه و وسایل آتش‌بازی (حتی مواد و وسایل استاندارد) در نزدیکی وسایل حرارتی و برقی خودداری کنید. این چنین، از سوزاندن وسایل یا مواد غیرمتعارف همانند لاستیک، آمپول و منفعت گیری از مواد آتش‌زا نظیر بنزین، الکل، کاربیت و شبیه آن جدا خودداری کنید. این چنین از برپایی آتش در معابر باریک و نزدیکی پست‌های برق، ایستگاه‌های تقلیل سختی گاز و پارکینگ‌های عمومی خودداری کنید و در نهایت مواد محترقه را

او گفت: هیچگاه مواد محترقه را در ظروف شیشه‌ای یا فلزی قرار ندهید، چون در صورت انفجار، ذرات شیشه یا فلز به اطراف پرتاپ شده و جهت صدمات و خطرات جانی خواهد شد. این چنین، هیچ زمان از ماده محترقه و منفجره‌ای که یک‌بار منفعت گیری شده، مجدد منفعت گیری نکنید. وجود یک کپسول آتش‌نشانی پودری در حوالی محیط‌هایی که در آن آتش روشن کرده‌اید، الزامی است. ضمن این‌که قبل از ترک محل، حتماً باید از خاموش بودن آتش مطمعن حاصل کنید و با منفعت گیری از آب، باقیمانده آتش را کاملاً سرد کرده و آن را جمع‌آوری کنید.

مطمعن او گفت: از نگهداری ترقه‌ها و دیگر مواد محترقه در منزل خودداری کرده و از حمل آن‌ها اجتناب کنید. حمل مواد محترقه بر پایه ماده ۲۴ قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز جرم است.

وی این چنین نسبت به آتش‌بازی در مجاورت وسایل نقلیه‌ای که حامل بنزین و مواد سوختنی می باشند، هشدار داد و پیشنهاد کرد که از ریختن مواد سریع‌الاشتعال همانند نفت و بنزین بر روی آتش نیز خودداری شود.

ترقه و مواد آتش زا را به سمت دیگران یا بالکن منازل یا شاخه درختان پرتاب نکنید

مطمعن افزود: حمل مواد محترقه و آتش‌گیر و انفجاری، حتی به مقادیر زیاد کم، در جیب لباس و کیف ممنوع است. این چنین از پرتاب فشفشه، ترقه و مواد آتش‌زا به سمت شاخه‌های درختان، پشت‌بام‌ها و بالکن‌های منازل خودداری کنید. در صورت ابراز هرگونه آتش‌سوزی یا حادثه، ضمن نگه داری خونسردی، در اسرع زمان با شماره ۱۲۵ تماس بگیرید و نوع حادثه و نشانی دقیق محل حادثه را خبر دهید. در صورتی که حادثه تبدیل صدمه دیدن شده باشد، فوراً با ۱۱۵ تماس بگیرید.

خودداری از پرتاب کپسول و اسپری به درون آتش

وی با گفتن این که از انداختن ظروف تحت سختی (کپسول‌ها و اسپری‌های حشره‌کش) به درون آتش اکیداً خودداری کنید، پافشاری کرد: این ظروف به علت داشتن خاصیت انفجاری، امکان پذیر ذرات را به سمت شما پرتاب کنند و به چشم‌هایتان صدمه برسانند.

وی این چنین پیشنهاد کرد که از آتش زدن لاستیک، هیزم و کارتن‌های خالی در واحدهای مسکونی یا در معابر، کوچه‌ها و خیابان‌ها خودداری کنید، چراکه در این چنین شرایطی با تشدید آلودگی هوا، خود و اطرافیانتان را در معرض صدمه‌های تنفسی قرار می‌دهید.

صدمه‌های استنشاقی خطرناک می باشند

مطمعن خاطرنشان کرد: در صورتی که فردی در محوطه آتش یا دود مدتی گیر افتاده باشد، باید به فکر صدمه استنشاقی باشید. علائم این صدمه در ابتدا کم است، اما به شدت تشدید شده و امکان پذیر تبدیل مرگ بیمار شود. علائم این صدمه شامل تنگی نفس، خس‌خس سینه، سوختگی موهای بینی، سوختگی ریش و سبیل، سوختگی اطراف دهان، سوزش حلق و گلو، حس گیر کردن جسم در گلو و وجود دوده در بینی و دهان است. این مصدومین باید فوراً تحت درمان قرار گیرند. در این موارد، فوراً با ۱۱۵ تماس بگیرید و هیچ زمان آتش را در معابر باریک و در مجاورت پست‌های برق، ایستگاه‌های تقلیل سختی گاز و پارکینگ‌های عمومی برقرار نکنید و از برپایی آتش‌های حجیم و غیرقابل مهار نیز خودداری کنید.

ترقه‌ها و فشفشه‌ها، اجسام کوچک اما پرخطر!

او گفت: ترقه و فشفشه‌ها، اگرچه در ابتدا بی‌خطر به نظر می‌رسند، اما در صورت اصابت به نقاط حساس بدن، به‌اختصاصی صورت، می‌توانند تبدیل صدمه‌دیدگی‌های شدید و بعضی اوقات غیرقابل برگشت شوند.

وی او گفت: اگر دچار سوختگی شدید، از دویدن خودداری کنید. یادتان باشد که پتو وسیله مناسبی برای خاموش کردن فردی است که لباسش آتش‌گرفته است. در صورت دسترسی به آب نیز می‌توان از آن منفعت گیری کرد، اما هیچ زمان از کپسول آتش‌نشانی برای خاموش کردن فردی که آتش گرفته منفعت گیری نکنید.

او گفت: اگر مصدومی دچار اختلال هوشیاری است، جز در اوقات الزامی، او را حرکت ندهید. به اختصاصی مواظب گردن بیمار باشید و تا حد امکان تا رسیدن اورژانس آن را در راستای بدن ثابت نگه دارید.