راهکارهای پیشگیری از حوادث چهارشنبهسوری نقش حیاتی نظارت والدین و اصول ایمنی, چهارشنبهسوری یکی از جشنهای باستانی و محبوب ایرانیان است، اما در سالهای اخیر به دلیل استفاده گسترده از مواد محترقه خطرناک و غیراستاندارد، این مراسم به یکی از پرحادثهترین روزهای سال تبدیل شده است.
هیوا اعظمی، عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی همدان، با تأکید بر اهمیت مراقبت از سلامت در این شب، هشدار داد که هر ساله تعداد زیادی از هموطنان، بهویژه کودکان و نوجوانان، به دلیل سوختگیهای شدید، قطع عضو، صدمات چشمی و شنوایی نیازمند مراقبتهای تخصصی و بستری در بیمارستان میشوند.
نی از نهادهای ذیربط نظیر نیروی انتظامی، وزارت بهداشت و سازمان آتشنشانی مجاز است.
خرید و استفاده از مواد محترقه دستساز، قاچاقشده و فاقد برچسب استاندارد به شدت ممنوع و خطرناک است. خرید این مواد باید فقط توسط افراد بالغ و آگاه انجام شود و نگهداری آنها باید بهگونهای باشد که کاملاً از دسترس کودکان و افراد ناآگاه خارج باشد. انتخاب مکان مناسب برای برگزاری مراسم انجام آتشبازی باید در فضای باز، دارای تهویه مناسب و دور از درختان، خطوط برق، مخازن گاز و مواد اشتعالزا صورت گیرد.
برگزاری این مراسم در کوچههای باریک، بالکن، پشتبام، معابر شلوغ و مجاورت خودروهای پارکشده ممنوع است.ای همه افراد حاضر الزامی است.
پرتاب مستقیم مواد محترقه به سمت افراد، حیوانات، خودروها یا پنجره منازل ممنوع و بسیار خطرناک است. همچنین افراد باید از انداختن مواد محترقه در آتش شعلهور و همزمان روشن کردن چند وسیله به شدت خودداری کنند. نقش والدین و نظارت فعال بر کودکان نظارت جدی، مستقیم و فعال والدین بر کودکان و نوجوانان از مهمترین عوامل پیشگیری از حوادث است.
آموزش شفاف و مستقیم درباره خطرات مواد محترقه، عواقب قانونی و جانی استفاده از وسایل غیرمجاز و رفتارهای پرخطر، وظیفه والدین است.
پوشش مناسب برای پیشگیری از سوختگی استفاده از لباسهای نخی، مقاوم در برابر آتش، آستینبلند و شلوار بلند توصیه میشود. پوشیدن لباسهای نایلونی، پلاستیکی یا مصنوعی که قابلیت اشتعال بالایی دارند، باید اجتناب شود. استفاده از کلاه، عینک ایمنی و دستکش میتواند خطر صدمه به سر، چشم و دستها را به میزان قابل توجهی کاهش دهد.
آمادگی برای مقابله با حوادث احتمالی در محل برگزاری مراسم باید وسایل اولیه اطفای حریق نظیر کپسول آتشنشانی، سطل آب، پتوی خفهکننده حریق و داروهای کمکهای اولیه به مقدار کافی در دسترس باشد. خانوادهها باید نحوه استفاده صحیح از کپسول آتشنشانی و سایر تجهیزات ایمنی را به اعضای خانواده آموزش دهند. شمارههای اضطراری اورژانس ۱۱۵، آتشنشانی ۱۲۵ و پلیس ۱۱۰ باید در دسترس همه قرار گیرد.
خطر انبار کردن مواد محترقه در منزل نگهداری مقادیر زیاد مواد محترقه در منزل یا فضاهای بسته مانند انباری، زیرزمین یا ماشین، به شدت خطرناک است. این مواد باید در مکان خشک، خنک، دور از منابع گرما و جرقه و با رعایت اصول ایمنی نگهداری شوند. ترقههای قوی، نارنجکهای دستی، بمبهای دستساز و کوکتل مولوتف از خطرناکترین وسایل هستند که علاوه بر صدمات جدی، میتوانند منجر به مرگ یا نقص عضو شده و پیگرد قانونی سنگینی دارند.