باستان‌شناسان بر پایه مطالعه‌ای منتشرشده در مجله یورپین ژورنال آف آرکئولوژی اعلام کرده‌اند که قدیمی‌ترین مومیایی تاریخ در دره سادو واقع در پرتغال کشف شده و قدمت ۸۰۰۰ سال دارد. این مومیایی متعلق به دوره پارینه‌سنگی است و اکنون در موزه ملی باستان‌شناسی پرتغال نگهداری می‌شود.
کشف قدیمی‌ترین مومیایی جهان
پیش از این کشف، قدیمی‌ترین مومیایی‌های شناخته‌شده مربوط به مومیایی‌های ۷۰۰۰ ساله چینچورو در صحرای آتاکاما شیلی و مومیایی‌های ۵۶۰۰ ساله مصر بود. اما یافته‌های دره سادو این تاریخ را به ۸۰۰۰ سال پیش بازمی‌گرداند و نشان می‌دهد که فرهنگ مومیایی‌سازی تنها مختص تمدن مصر نبوده است.
چگونگی کشف؛ باز‌سازی تاریخ
در سال‌های ۱۹۶۰ تا ۱۹۶۲ حفاری‌هایی در منطقه سادو توسط باستان‌شناس مانوئل فارین‌ها دوس سانتوس انجام شد. پس از فوت او در سال ۲۰۰۱، سه رول فیلم از آرشیو شخصی‌اش آشکار شد که شامل عکس‌های باکیفیت از ۱۳ جسد دفن‌شده در دوران پارینه‌سنگی بود. دانشمندان با بهره‌گیری از این تصاویر، نحوه نگهداری اجساد قبل از دفن را با جزئیات بیش‌تری باز‌سازی کردند.
آزمایش‌های تجزیه انسانی در مرکز تحقیقات انسان‌شناسی دانشگاه ایالتی تگزاس تأیید کرد که حداقل یکی از این اجساد مومیایی بوده است. محققان معتقدند سایر اجساد یافت‌شده در این منطقه نیز مومیایی شده بودند که نشان‌دهنده رواج مومیایی‌سازی در آن بخش از پرتغال در دوران پارینه‌سنگی است.
شواهد چه بودند؟
محققان متوجه شدند که دست‌ها و پای یکی از اسکلت‌ها در حالت طبیعی قرار نداشتند و انگار پس از مرگ با طناب‌هایی که اکنون نابود شده‌اند محکم بسته شده بودند. همچنین برخی استخوان‌های کوچک پا که در حالت عادی پس از پوسیدگی جدا می‌شوند، همچنان به جای خود باقی مانده بودند. خاک قبر نیز تقریبا بدون تحول باقی مانده بود که نشان می‌دهد جسد به‌صورت عادی پوسیده نشده است.
چرا در اروپا اجساد را مومیایی می‌کردند؟
یافتن شواهد مومیایی در اروپا با آب‌وهوای مرطوب اتفاقی نادر است، زیرا بافت‌های نرم در چنین شرایطی به‌ندرت باقی می‌مانند. دانشمندان می‌گویند این کشف نشان می‌دهد جوامع شکارچی در عصر حجر برای نگهداری و مراقبت از جسد‌های مردگان خود اهمیت زیادی قائل بودند، هرچند مبنای اعتقادی این کار هنوز آشکار نیست.
اجساد دفن‌شده در دره سادو چگونه مومیایی شده بودند؟
بر اساس باز‌سازی تصاویر، اجساد پس از مرگ روی سازه‌های بلند قرار می‌گرفتند تا مایعات بدن خارج شده و جسد سبک شود. سپس در حالت هایپرفلکس یعنی با خم شدن دست‌ها و پاها فرا‌تر از حد طبیعی و بستن محکم آن‌ها با طناب یا بانداژ، جسد فشرده‌تر می‌شدند. این فرآیند به مرور زمان تکرار می‌شد تا آناتومی بدن حفظ شده و جسد بیش‌تر فشرده گردد.
محققان معتقدند این نتایج نشان می‌دهد مومیایی‌سازی در مقیاس جهانی در پیشینه بشر گسترده‌تر از آنچه پیش‌تر تصور می‌شد بوده است و این یافته‌ها به کاوشگران در درک فرآیند‌های باستانی کمک شایانی خواهد کرد.
<figcaption class="wp-element-caption"مومیایی باقی مانده کشف‌شده در دره سادو، پرتغال نشان‌دهنده اهمیت زیاد نگهداری و دفن اجساد در جوامع پارینه‌سنگی است.
<figcaption class="wp-element-caption"جمع‌شدن اندام تحتانی مشخص می کند که جسد قبل از دفن، آماده و خشک شده است.