محمدعلی توکلی، مدیرکل امور آزمایشگاه‌ی سازمان پزشکی قانونی، در نشستی خبری که به مناسبت هفته مسمومیت‌ها برگزار شد، اعلام کرد مسمومیت‌ها بخشی از علل فوت در کشور محسوب می‌شوند.
به گزارش غروب شهر، توکلی در تشریح آمار مسمومیت‌های پنج ماهه ابتدای سال جاری گفت در این بازه زمانی ۴ هزار و ۲۳۵ نفر تحت تأثیر انواع مسمومیت‌ها فوت کرده‌اند. این رقم در دوره مشابه سال گذشته ۲ هزار و ۲۰۳ مورد بوده و نشان‌دهنده رشد ۸ درصدی است. این مسمومیت‌ها شامل مسمومیت با مونوکسید کربن، قرص برنج، سموم کشاورزی، مسمومیت دارویی و مسمومیت ناشی از مصرف مواد مخدر و محرک می‌شود.
مدیرکل امور آزمایشگاه‌های پزشکی قانونی افزود ۲۱۵ نفر در پنج ماه اول سال جاری بر اثر مسمومیت با گاز مونوکسید کربن جان باخته‌اند که این آمار در سال قبل ۷۹۴ نفر بوده است.
او ادامه داد در سال جاری هزار و ۶۲ مورد مسمومیت با سموم کشاورزی و قرص برنج و همچنین هزار و ۸۲۳ مورد مسمومیت دارویی گزارش شده است. ۴۵۶ نفر نیز تحت تأثیر مصرف مواد مخدر فوت کرده‌اند که بیش‌ترین آمار مربوط به مصرف متادون بوده است.
توکلی یادآور شد در پنج ماهه ابتدایی امسال ۲۲۹ مورد فوتی بر اثر مصرف الکل ثبت شده که این رقم در دوره مشابه سال قبل ۳۹۲ مورد بوده و افت ۴۱.۶ درصدی را نشان می‌دهد.
وی خاطرنشان کرد ۹۵ مورد فوت بر اثر مصرف متانول در پنج ماه اول سال جاری گزارش شده که در مقایسه با ۲۴۸ مورد در سال گذشته، کاهش بیش از ۶۰ درصدی را بیانگر است.
به گفته توکلی، ۶۲۶ نفر در پنج ماهه ابتدای سال جاری بر اثر مصرف قرص برنج فوت کرده‌اند که این آمار در دوره مشابه سال قبل ۵۱۸ نفر بوده است.
مریم اخگری، رئیس کنترل کیفی آزمایشگاه‌های سازمان پزشکی قانونی، در این نشست اظهار کرد در این هفته هشدار‌هایی با هدف پیشگیری از مسمومیت‌ها صادر می‌شود.
اخگری گفت افراد در مواجهه با دارو‌ها و سم‌ها دچار مسمومیت می‌شوند. در مسمومیت‌های شغلی، فرد به تدریج با ماده مسمومیت‌زا روبرو می‌شود.
وی در مورد پیشگیری از مسمومیت‌ها تصریح کرد هموطنان محترم برای پیشگیری از مسمومیت‌های دارویی از خارج کردن دارو از بسته‌بندی اصلی خودداری کنند. همچنین ضروری است که شوینده‌ها در ظروف مخصوص خود قرار گیرند و هرگز در بطری‌های ناشناس مانند بطری آب معدنی نگهداری نشوند.
رئیس کنترل کیفی آزمایشگاه‌ها یادآور شد از قرار دادن دارو‌ها و شوینده‌ها در دسترس کودکان خودداری شود. در یک مورد، ضد یخ در بطری آب معدنی ریخته شده بود که به دلیل ظاهر جذاب، رنگ فسفری و طعم شیرین، منجر به مسمومیت یک کودک شد. همه این موارد در زمره مسمومیت‌های اتفاقی قرار می‌گیرند.
اخگری با هشدار نسبت به مسمومیت ناشی از استنشاق گاز مونوکسید کربن، خاطرنشان کرد با آغاز فصل سرما نسبت به مسمومیت با مونوکسید کربن هشدار می‌دهیم. اگر غلظت این گاز در محیط افزایش یابد، باعث مسمومیت می‌شود. در استفاده از وسایل گرمایشی، لوله‌ها و اتصالات آن‌ها قبل از روشن کردن باید بازدید شوند. اگر از بخاری استفاده می‌کنیم، حتما باید بخاری استاندارد باشد.
وی تأکید کرد هموطنان از قرار دادن لوله خروجی بخاری‌ها در سطل آب خودداری کنند، زیرا این کار جهت سم‌زدایی انجام نمی‌شود.
اخگری فرمود در تعداد زیادی از موارد مسمومیت با مونوکسید کربن، چندین عضو یک خانواده در این سانحه مسموم می‌شوند که حوادث بسیار تلخی را رقم می‌زند.
رئیس کنترل کیفی آزمایشگاه‌های پزشکی قانونی اضافه کرد سم بوتولینوم موجود در کنسرو‌ها و مسمومیت با سم‌های موجود در قارچ‌ها از موارد دیگر مسمومیت است که هر سال با آن‌ها روبرو هستیم. قارچ‌های سمی به راحتی قابل شناسایی نیستند و به همین دلیل باید از مصرف آن‌ها خودداری کرد.
وی با بیان اینکه مسمومیت‌های دارویی یکی از شایع‌ترین مسمومیت‌ها در کشور هستند، گفت مسمومیت با قرص برنج از این نوع است. در تشکیل این قرص از فسفید آلومینیوم و فسفید روی استفاده می‌شود که باعث مسمومیت می‌شود. اهالی شمال کشور برای حفاظت از برنج‌های خود باید از قرص‌های جانشین مانند قرص سیر استفاده کنند. در یک مورد در یکی از شهر‌های شمالی، قرص برنج برای حشره‌کشی در انبار برنج استفاده شده بود که بدون رعایت موارد ایمنی، از این اتاق برای اسکان مهمانان استفاده شد که متاسفانه منجر به مسمومیت و مرگ تعدادی از مهمانان گردید.
اخگری با هشدار در خصوص پیشگیری از مصرف دارو‌های بدون تجویز پزشک، گفت باید دقت شود که دارو‌هایی که توسط اطرافیان به ما پیشن‌هاد داده می‌شوند می‌توانند خطرناک باشند. جوانان از مصرف دارو‌ها، به ویژه دارو‌های مخدر، خودداری کنند، زیرا در برخی موارد منجر به مرگ می‌شود. دارو‌های مخدر و روانگردان در برخی موارد اثر هم‌افزایی داشته باشند و مصرف همزمان آن‌ها می‌تواند مرگ‌آور باشد.
رئیس کنترل کیفی آزمایشگاه‌ها با اشاره به اینکه در تشکیل مشروبات الکلی از اتانول استفاده می‌شود، فرمود مشروبات غیر‌مجاز با متانول ساخته می‌شوند. مسمومیت با متانول به صورت تأخیری خود را نشان می‌دهد و اکثر مصرف‌کنندگان در ابتدا این موضوع را تکذیب می‌کنند و پس از اینکه به مرحله کوری یا مرگ نزدیک می‌شوند، به مراکز درمانی مراجعه می‌کنند.
او همچنین گفت ۶ تا ۸ ساعت بعد از مصرف مشروبات الکلی غیر‌استاندارد و حاوی متانول، عوارضی از قبیل تاری دید و حالت تهوع نمایان می‌شود و در صورت مراجعه نکردن به مراکز درمانی، منجر به نابینی یا مرگ می‌شود.
اخگری یادآور شد هموطنان از مصرف همزمان دارو‌ها خودداری کنند و در صورت مصرف حتما باید با پزشک و داروساز معتمد مشورت کنند، زیرا دارویی که برای فردی تجویز شده، لزوما برای فرد دیگر با شرایط مشابه مناسب نیست.
وی در مورد مسمومیت با دارو‌های موجود در عطاری‌ها نیز گفت دارو‌های گیاه‌ی شرایط و مقررات خاصی دارند و به عنوان طب مکمل استفاده می‌شوند. دارو‌های گیاه‌ی ترک اعتیاد بر اساس بازدید‌های انجام شده، حاوی ترکیبات مخدری هستند که می‌توانند عواقب برگشت‌ناپذیر داشته باشند و در این زمینه باید از دارو‌های تایید شده استفاده کرد.
اخگری تأکید کرد مواد و دارو‌های بدن‌سازی نیز به دلیل وجود مقادیر بالای کورتیزون باید با دقت و احتیاط مصرف شوند.
وی در ارتباط با عوارض دارو‌های لاغری که در اختیار هموطنان قرار می‌گیرد، گفت در یک مورد پلیس دارو‌های لاغری را به آزمایشگاه‌های سازمان ارجاع داد که در داخل این کپسول‌ها مواد روانگردان شیشه وجود داشت. این ماده به دلیل ایجاد افت شدید اشت‌ها ممکن است نتایج ظاهری داشته باشد، اما به شدت خطرناک است.