فضاپیمای کلاس‌تر راز شفق‌های پروتون ایزوله را فاش کرد

آژانس فضایی اروپا در بیست مه ۲۰۰۳ اعلام کرد که چهار فضاپیمای کلاس‌تر مشاهدات قابل‌توجه‌ی را انجام داده‌اند که پیشرفتی اساسی در درک منشأ نوعی شگفت‌انگیز از شفق‌های قطبی محسوب می‌شود.

مأموریت کلاس‌تر برای نخستین بار در نوامبر ۱۹۸۲ به عنوان یک پیشن‌هاد برای مطالعه مناطق مگنتوسفر و دم مغناطیسی کره زمین در مدار قطبی مطرح گردید. این ایده پس از توسعه به یک مأموریت کامل تبدیل شد و در سال ۱۹۹۶ فضاپیما‌ها برای پرتاب آماده‌باش داشتند.

پس از چندین تأخیر جزئی، راکت آریان ۵ در چهارم ژوئن ۱۹۹۶ از پایگاه فضایی کورو در گویان فرا‌نسه با محموله‌ای متشکل از چهار ماهواره کلاس‌تر به فضا پرتاب شد. متأسفانه بار‌های سنگین آیرودینامیکی باعث شکست پرتاب و فعال‌سازی سیستم تخریب خودکار گردید.

به منظور بازیابی ابزار‌های بی‌نظیر این مأموریت، آژانس فضایی اروپا تصمیم به ساخت پنجمین ماهواره کلاس‌تر با نام ققنوس گرفت. این فضاپیما مجهز به قطعات یدکی پرواز آزمایش‌ها و زیرسیستم‌های آماده‌شده برای مأموریت کلاس‌تر بود.

به‌وضوح شد که اهداف علمی مأموریت کلاس‌تر با تنها یک فضاپیما محقق نخواهد شد. از این رو پیشن‌هاد‌هایی برای باز‌سازی سه یا چهار فضاپیما در اندازه کامل در کنار فونیکس مطرح گردید. در نتیجه مأموریت با چهار فضاپیما یکسان راه‌اندازی شد که در یک سازند چهاروجه‌ی پرواز می‌کنند.

این نوع شفق‌های قطبی که به صورت نقاط روشن در جوی زمین دیده می‌شوند، شفق پروتون ایزوله نامیده می‌شوند. شفق‌های پروتون ایزوله زمانی رخ می‌دهند که شکستگی‌هایی در می‌دان مغناطیسی زمین ظاهر شده و به ذرات خارج‌شده از خورشید اجازه می‌دهد تا از میان آن‌ها عبور کرده و با مولکول‌های حاضر در جو ما برخورد کنند. این نخستین بار بود که یک ربط دقیق و مستقیم میان این دو پدیده برقرار گردید.