افزایش نگرانیبرانگیز خودکشی در میان پزشکان جوان ایرانی و رزیدنتها
CONTENT>
کیانوش جهانپور در تحلیلی برای غروب شهر نوشت مدتی است که خودکشی در میان پزشکان، بهویژه پزشکان جوان ایرانی و رزیدنتها، بحثبرانگیز شده است، اما هشدارها درباره نحوه پوشش خبری و دامن زدن به این عناوین، تدوین این مطلب را با احتیاط فراوان مواجه کرده است.
مطالعات نشان میدهد در بسیاری از جوامع، نرخ مرگ ناشی از خودکشی در پزشکان بالاتر از جمعیت عمومی و حتی افراد با سطح آموزش آکادمیک مشابه است. میزان مرگ و میر ناشی از خودکشی در پزشکان زن و مرد تقریبا یکسان گزارش شده، هرچند پزشکان زن بیشتر در معرض خطر اقدام خودکشیاند. در سالهای اخیر در ایران، بیشتر موارد خودکشی منجر به فوت در پزشکان جوان در خانمها گزارش شده که نیازمند بررسی و مداخله جدی است.
عمل خودکشی در زنان پزشک بیش از ۲۵۰ درصد و در مردان نزدیک به ۷۰ درصد بیشتر از جمعیت عمومی گزارش شده، هرچند این ارقام در جوامع مختلف، بازههای زمانی و گزارشها متفاوت است. در ایالات متحده تخمین زده میشود سالانه ۳۰۰ تا ۴۰۰ پزشک بر اثر خودکشی جان باختهاند که نرخ آن ۲۸ تا ۴۰ در هر ۱۰۰ هزار نفر، بیش از دو برابر جمعیت عمومی است.
بر اساس گزارش مدسکیپ در سال ۲۰۲۳، ۹ درصد پزشکان مرد و ۱۱ درصد پزشکان زن آمریکایی افکار خودکشی داشتهاند. مطالعهای بر روی دستیاران پزشکی در آمریکا از سال ۲۰۰۰ تا ۲۰۱۴ نشان داد خودکشی یکی از علل مهم مرگ و میر در این جمعیت است.
معضل خودکشی در پزشکان اگرچه مختص ایران نیست، اما در سالهای اخیر بیشتر از پیش نمایان شده و روند افزایشی یافته است. علل و عوامل آن و شدت و زمان بروز بین جوامع قابل تعمیم واحد نیست و این آسیب اجتماعی باید در ایران جداگانه مورد بررسی و درمان قرار گیرد. پزشکان نیز انساناند و از افسردگی، اضطراب و فرسودگی شغلی رنج میبرند، گاهی بیشتر از دیگران.
یک متاآنالیز میزان افسردگی در دستیاران پزشکی را ۲۹ درصد برآورد کرده، در حالی که این نرخ در غیرپزشکان ۸ درصد گزارش شده. جدیدترین دادههای دفتر آمار ملی بریتانیا نشان میدهد تنها در سال ۲۰۲۰، ۷۲ متخصص پزشکی شامل پزشکان، پرستاران، متخصصان درمان، دندانپزشکان و ماماها بر اثر خودکشی جان باختهاند، بیش از یک نفر در هفته.
در هند، مطالعهای با عنوان مرگهای خودکشی در میان دانشجویان پزشکی، ساکنان و پزشکان در طول یک دهه (۲۰۱۰-۲۰۱۹) که در ۲۰۲۱ منتشر شد، ۳۵۸ مورد مرگ ناشی از خودکشی را ثبت کرده ۱۲۵ مورد در دانشجویان پزشکی، ۱۰۵ مورد در دستیاران و ۱۲۸ مورد در پزشکان.
تخصصهای مرتبط با خطر بالاتر خودکشی شامل روانپزشکی، بیهوشی، رادیولوژی، طب فیزیکی و توانبخشی، بهداشت و پزشکی اجتماعی و طب عمومی گزارش شده، هرچند برخی مطالعات تفاوتی بین تخصصها نیافتهاند.
تقریبا در همه مطالعات افسردگی یکی از شایعترین عوامل مرتبط با خودکشی پزشکان است. ۱۳.۸ درصد پزشکان با علائم افسردگی افکار خودکشی گزارش کردهاند، در حالی که این نرخ در پزشکان بدون علائم افسردگی تنها ۱.۴ درصد بوده است.
مطالعات نشان داده مشاغل مراقبتهای بهداشتی و کمکهای اجتماعی سطوح استرس بالاتری نسبت به سایر حرفهها دارند. بسیاری از مطالعات خطر خودکشی به طور قابل توجهی بالاتر در پزشکان زن نسبت به جمعیت عمومی را تایید کرده، در حالی که در آمریکا خطر خودکشی در دندانپزشکان مرد معنادارانه بیشتر از دندانپزشکان زن گزارش شده.
در یک مطالعه ملی آمریکا، محققان دانشکده پزشکی سن دیگو دانشگاه کالیفرنیا و بخش پرستاری UC دریافتند پرستاران مرد و زن نیز نسبت به جمعیت عمومی بیشتر در معرض خطر خودکشیاند.
به هر حال، اکثر افرادی که دست به خودکشی میزنند، دارای اختلال روانی قابل تشخیص هستند. معمولا اختلال افسردگی، مصرف مواد یا آنورکسیا و موارد مشابه. پزشکان یکی از بالاترین نرخهای خودکشی در میان تمام مشاغل را دارند.
این گزارش بر اساس تحلیلهای کیانوش جهانپور برای غروب شهر تدوین شده و بر ضرورت توجه جدی به سلامت روان کادرهای پزشکی در ایران و جهان تأکید دارد.
کارشناسان معتقدند برای مقابله با این پدیده، نیاز به تدوین برنامههای جامع پیشگیری، ایجاد مکانیزمهای حمایت روانی در محیطهای آموزشی و درمانی، کاهش ساعات کار بیش از حد، و رفع موانع دسترسی به مشاوره و درمان روانی برای کادرهای پزشکی است. همچنین پوشش خبری مسئولانه و پرهیز از سنساسیونگرایی در گزارشهای مربوط به خودکشی پزشکان، میتواند از اثر کپیکت جلوگیری کند و فضای امید را تقویت نماید.
این مطلب بر اساس تحلیل کیانوش جهانپور منتشر شده در خبرگزاری مهر و با بازنویسی برای غروب شهر تدوین شده است.