پاسخ صدا و سیما به شائبه تأخیر در اظهار خبر شهادت یحیی سنوار؛ طیبطاهر مرجعیت خبری شبکه حفظ شده است
برنامه دو قسمتی جامجم با موضوع بحران و رسانه به آنتن بازگشت و در بخش اول هفته پیش به بالگرد رئیسجمهور و در بخش دوم به اخبار جنگ اختصاص یافت. در این میان بحثهای زیادی مطرح شد از جمله تأخیر در اظهار خبر شهادت یحیی سنوار در صدا و سیما، نقش هوش مصنوعی و پوشش عملیات وعده صادق ۲ و مرجعیت خبری رسانه ملی.
حمید ضیاییپرور استاد دانشگاه و روزنامهنگار و امین طیبطاهر مدیرکل برنامهریزی و نظارت معاونت سیاسی صدا و سیما در میز گفتوگوی این برنامه حضور داشتند. طیبطاهر در مورد شهادت یحیی سنوار بیان کرد رسانههای اسرائیلی ادعاهایی نقل میکردند اما من نمیتوانستم این ادعاها را به طور مستقیم پخش کنم. باید از منابع رسمی همانند حماس یا نهادهای معتبر تایید خبر را دریافت کنم و سپس آن را اظهار کنم، چون مسئولیت رسانه ملی سنگین است.
ضیاییپرور در انتقاد به این رویکرد گفت رسانههای دنیا همیشه به راستیآزمایی میپردازند و چشم به راه قبول یک منبع رسمی نمیمانند. برای مثال در حادثه سرنگونی هواپیمای اوکراینی در تهران، رسانهها چند روز منتظر تایید مقام رسمی نماندند و به تصاویر و ویدئوهای شهروندان استناد کردند و با تکنیکهای راستیآزمایی آنها را بررسی کردند. حتی نیویورک تایمز ابتدا خود اطلاعات را راستیآزمایی میکند، چرا ما این کار را نمیکنیم؟
طیبطاهر در پاسخ اظهار داشت در مورد شهادت سنوار ما ادعاهای اسرائیلیها را منتشر کردیم اما نگفتیم این ادعاها صحت دارد. تنها اطلاعاتی که از منابع گوناگون داشتیم را گزارش کردیم. قبول خبر تأخیر داشت اما به معنی عدم صحتسنجی نبوده است. من نمیتوانم اطلاعاتی که از منابع گوناگون یافتهام نادیده بگیرم. من هم راستیآزمایی میکنم، حتی اگر در برخی اوقات تأخیر در قبول رسمی وجود داشته باشد. برای مثال در عملیات وعده صادق ۲ تصاویر و ویدئوهایی را از منابع گوناگون از جمله مردم پخش کردیم که حقیقتهای میدان جنگ را نشان میداد.
مدیرکل برنامهریزی و نظارت معاونت سیاسی صدا و سیما افزود گاهی دشمن برای بیاعتبار کردن رسانهها ویدئوهای جعلی منتشر میکند. حتی ممکن است ویدئوهای قدیمی یا فیک در اختیار ما قرار دهد تا ذهنیت عمومی را منحرف کند. در چنین مواقعی باید با دقت و هوشیاری اطلاعات را بررسی کنیم و از انتشار اخبار نادرست جلوگیری کنیم. من خودم بهطور مستمر در حال بررسی و تایید اطلاعات هستم، حتی در شبهای حساس جنگ که همه تیم خبری در حال بررسی ویدئوها و اخبار بودند. برخی اوقات ویدئویی که در فضای مجازی منتشر میشود ممکن است فیک باشد، به همین علت رسانهها باید از دقت کافی در راستیآزمایی برخوردار باشند.
طیبطاهر در مورد پوشش عملیات وعده صادق ۲ و استفاده از هوش مصنوعی تأکید کرد ما توانستیم با کمترین اشتباه و با بهرهگیری از هوش مصنوعی و منابع رسمی، ویدئوهای واقعی را منتشر کنیم. این فرایند همیشه با ریسکهایی همراه است چون در میدان جنگ همیشه امکان اشتباه وجود دارد. ما باید با دقت و بر پایه پروتکلهای حرفهای اخبار را منتقل کنیم، اما نباید فراموش کنیم که در شرایط جنگ، مرزهای حرفهای رسانه و منابع خبری افت مییابد.
در بخش دیگری از برنامه درباره مرجعیت خبری صدا و سیما سوال پرسیده شد. طیبطاهر پاسخ داد من به صراحت قائل هستم که اگر نگوییم حرفهایترین مجموعه خبری کشور، قطعا یکی از بهترینها، مجموعه خبری صدا و سیما است. مثال آشکاری میزنم وقتی پیکر شهید نیلفروشان به ایران منتقل میشد و اسماعیل قاآنی به همراه هواپیمای حامل پیکر داخل شد، با پخش مستقیم این لحظه، شایعات را در همان ابتدا تکذیب کردم. این نخستین بار بود که چنین گزارشی بهصورت مستقیم پخش میشد. در برابر رسانههای معاند همانند سیانان که تنها از تصاویر بهرهگیری میکنند، ما با روایتهای مستقیم و لحظه به لحظه توانستیم نخستین خبرهای معتبر را منتشر کنیم.
وی ادامه داد در رسانه ملی همکاران ما تلاش میکنند با وجود محدودیتهای گوناگون بهترین کار را انجام دهند. در فضای مجازی و سایر پلتفرمها برخی رسانهها ممکن است بهنظر برسد که تاثیرگذارتر هستند، اما اگر دقت کنید خواهید دید که رسانههایی همانند شبکه خبر، با همه محدودیتها و چالشها، همچنان در میدان وجود دارند. اینکه این رسانهها فقط از هتل گزارش نمیدهند، یک حقیقت است. تیمهای ما در خط مقدم حاضر هستند و تعداد بسیاری از کارهایی که انجام میدهند، از جمله پوشش اخبار و تحلیلات، در معرض دید عموم قرار میگیرد.
طیبطاهر نتیجه گرفت باید بدانیم که صدا و سیما در عرصه اخبار و خبررسانی، با همه سختیها، همچنان جزو منابع معتبر است. حتی اگر بخواهیم به نقدها دقت کنیم، باید اذعان کنیم که در هر نظرسنجی، رضایت از صدا و سیما در حال افزایش است و مردم تا این مدت برای دریافت اطلاعات خود به این رسانه مطمئن هستند. این برنامه تلویزیونی برخلاف فصل نخست خود هر سهشنبه ساعت ۲۳۱۵ روی آنتن میرود.