تلسکوپ جیمز وب تصویری شگفت‌انگیز از تولدستاره منتشر کرد

در هر تصویری که تلسکوپ فضایی جیمز وب از فضا ثبت می‌کند، ماده و انرژی به شکلی محسوس با یکدیگر در تعاملند و جزئیاتی بیش از تلسکوپ‌های پیشین آشکار می‌گردند. در یک تصویر تازه، ستاره‌ای مشاهده می‌شود که تنها صد هزار سال از تولد آن گذشته است.

<figcaption class="wp-element-caption"عکس تازه تلسکوپ فضایی جیمز وب از L1527 با ابزار فروسرخ میانی (MIRI)
ستاره L1527 تلسکوپ جیمز وب<figcaption class="wp-element-caption"عکس تلسکوپ جیمز وب از L1527 با دوربین فروسرخ نزدیک (NIRCam)

این ستاره با نام شناخته می‌شود. اگرچه صد هزار سال بازه زمانی طولانی به نظر می‌رسد، اما فرا‌یند تولد این ستاره هنوز به پایان نرسیده و ابر‌های مولکولی آن را احاطه کرده‌اند. رصد این ستاره از دلایل اصلی ساخت تلسکوپ جیمز وب توسط ناسا با همکاری آژانس‌های فضایی اروپا و کانادا بوده است. این تلسکوپ قادر است درونی ابر‌های گاز و غبار را ببیند و مراحل اولیه شکل‌گیری ستاره‌ها را فاش کند.

دانشمندان با بهره‌گیری از ابزار می‌ان‌فروسرخ (MIRI) عکس تولد این ستاره را ثبت کرده‌اند. این پیش‌ستاره همچنان در حال رشد است و مواد موجود در دیسک پیش‌سیاره‌ای اطراف خود را جذب می‌نماید. این دیسک در مرکز عکس به صورت یک خط نسبتا تاریک و افقی قابل مشاهده است.

<div class="wp-block-image"

تولد یک ستاره

این پیش‌ستاره یک ستاره دنباله‌ اصلی نیست؛ از این رو برخلاف خورشید، نور آن ناشی از هم‌جوشی هسته‌ای نمی‌باشد. به احتمال زیاد می‌زان اندکی هم‌جوشی دوتریم در هسته آن در حال رخداد است. انرژی این ستاره ناشی از گرانش آن است که مواد نزدیک را فشرده و داغ می‌کند. این مواد ورودی با گاز‌های موجود برخورد کرده و امواج شوک را به وجود می‌آورند. انرژی ناشی از این برخورد‌ها ستاره و گاز‌های پیرامونی را درخشان می‌سازد.

این پیش‌ستاره با جذب مواد بیش‌تر، می‌دان مغناطیسی قدرت‌مندی ایجاد می‌کند. ترکیب این می‌دان مغناطیسی با چرخش ستاره باعث می‌شود مواد اطراف به بیرون پرتاب گردند.

با افزایش جرم ستاره، بخشی از این جرم به صورت جت‌های زیبایی که در این عکس مشابه ساعت شنی به نظر می‌رسند، از قطب‌های ستاره خارج می‌شود. این جت‌ها شوک‌های قوسی در مواد اطراف ستاره شکل می‌دهند که به صورت ساختار‌های رشته‌ای قابل مشاهده هستند.

در محیط اطراف ستاره، هیدروکربن‌های آروماتیک چندحلقه‌ای (PAH) وجود دارد. این ترکیبات آلی در کیهان به وفور یافت می‌شوند و احتمالا از عوامل شکل‌گیری حیات بر روی زمین بوده‌اند. در این عکس، آن‌ها با رنگ آبی در ساختار‌های رشته‌ای مشاهدہ می‌شوند.

ناحیه قرمز در مرکز عکس، یک لایه ضخیم از گاز و غبار اطراف ستاره است که با انرژی ستاره درخشان می‌باشد. در ناحیه سفید میان بخش‌های قرمز و آبی، ترکیبی از مواد گوناگون از جمله مقادیر زیادی از ها، گاز‌های یونیزه‌شده نظیر نئون و هیدروکربن‌های دیگر وجود دارد.

با گذشت زمان، جریان‌های خروجی قوی پیش‌ستاره محيط خود را از گاز و غبار پاک می‌سازد و تنها یک دیسک پیش‌سیاره‌ای در اطراف آن باقی می‌ماند. در نهایت، این ستاره به یک ستاره دنباله‌ اصلی (مانند خورشید) تبدیل شده و به راحتی قابل رصد خواهد بود. با سپری شدن زمان، سیستم سیاره‌ای این ستاره شکل خواهد گرفت.

این نخستین بار نیست که تلسکوپ جیمز وب ستاره را رصد می‌کند. در سال ۲۰۲۲، این تلسکوپ با دوربین نزدیک‌فروسرخ این ستاره را رصد کرده بود که عکس آن در ادامه قابل مشاهده است.

<div class="wp-block-image"

پرسش‌های بسیاری در مورد تولدستاره‌ها وجود دارد که دانشمندان امیدوارند داده‌های تلسکوپ جیمز وب به پاسخ‌های آن‌ها نزدیک‌تر سازد؛ برای مثال، تا به امروز نحوه و زمان آغاز هم‌جوشی هسته‌ای ناشناخته مانده است. همچنین چگونگی شکل‌گیری می‌دان مغناطیسی ستاره و نقش آن در فروپاشی و چرخش آن همچنان مشخص نیست.