انسانها نمیتوانند برای همیشه در فضا بمانند، اما علاقه به انتقال بشر به سیارههایی مانند مریخ یا ماه روزافزون است و ناسا امیدوار است در چند دهه آینده مهاجرت به این کرهها را ممکن سازد. با این حال، این مأموریتها تنها در صورتی قابل اجرا خواهند بود که فضانوردان بتوانند غذای خود را به صورت مستقل تولید کنند.
برای استقرار در مریخ، ساکنان باید از سیستمهایی استفاده کنند که تا حد امکان پایدار باشند و با پشتیبانی اندک یا بدون ورودی از زمین کار کنند. مریخ ۵۴.۶ میلیون کیلومتر از زمین فاصله دارد و رسیدن به آن با تکنولوژیهای فعلی حدود هفت ماه طول میکشد.
مریخیها برای سلامت خود نیاز به محصولات تازه دارند. محققان به مریخ توجه کردهاند چون برنامههایی برای فرستادن انسان به این سیاره وجود دارد. اگرچه جو مریخ با ۹۵ درصد دیاکسید کربن (در مقایسه با ۰.۰۴ درصد در زمین) سمی است، اما طول روز مریخ شبیه به زمین است. همچنین آب به صورت یخ در سطح و زیر سطح مریخ وجود دارد.
محققان در یک آزمایش جدید، سیستم آکواپونیک را راهاندازی کردند تا نحوه تأمین غذا برای مریخیهای آینده را بررسی کنند. آکواپونیک سیستمی است که آبزیپروری (پرورش ماهی) را با هیدروپونیک (کشت گیاه در آب) ترکیب میکند. آب غنی از مواد مغذی از مخازن ماهی به بخشهای هیدروپونیک منتقل شده و گیاهان را تغذیه میکند.
شبیهسازی شرایط مریخ
این تحقیق بررسی کرد که آیا میتوان از پسابهای آکواپونیک برای شبیهسازی و اصلاح سنگهای مریخ بهره گرفت. سنگریزههای مریخ لایههایی از سنگ، شن و ماسه فرسوده دارند که فاقد مواد آلی و میکروبهای مفید برای رشد گیاه هستند.

مطالعه اخیر نشان داد که مواد مغذی حاصل از ضایعات ماهی نه تنها برای رشد گیاهان در بخش هیدروپونیک، بلکه به طور بالقوه در سنگهای مریخ نیز موثر خواهد بود. این مواد میتواند به عنوان کمپوست برای تبدیل سنگهای مریخ به خاک زراعی کار کند.
محققان با موفقیت سیبزمینی، گوجهفرنگی، لوبیا، هویج، کاهو، پیاز، پیازچه و ریحان را در گلدانهایی حاوی سنگهای شبیهسازی شده مریخی که با آب ماهی غنی شده بودند، پرورش دادند. ماهیهای مورد استفاده تیلاپیا بودند که مراقبت از آنها آسان، رشد سریع دارند و در پنج تا هفت ماه به بلوغ میرسند.
گروه آکواپونیک در دانشکده طراحی دانشگاه گرینویچ همچنین در حال تحقیق بر روی پروتئینهای جایگزین شامل جلبکها و لارو مگس سرباز سیاه است که احتمالا در مریخ قابل پرورش هستند.

در این آزمایش، برای ماهیها محیط و تغذیه مناسب فراهم شده بود که میتواند در مخازن کنترلشده در مریخ تکرار شود. گیاهان در گلدانهای مختلف در یک گلخانه بزرگ رشد کردند که شرایط نوری، دمایی، رطوبتی و جریان هوا مریخ را شبیهسازی میکرد.
نزدیکتر به خانه
این تحقیق نه تنها برای مستعمرات فرازمینی، بلکه برای زمین نیز اهمیت دارد. زمین محیطهای خشک و بیابانی وسیعی دارد که برای سیستمهای آکواپونیک مناسب هستند، زیرا در مصرف آب صرفهجویی میکنند و به جوامع محلی اجازه میدهند با استفاده از آب خروجی، غذای مغذی تولید کنند.
آکواپونیک یکی از پایدارترین راهحلهای تولید غذا است. محصولات میتوانند ارگانیک باشند چون نیازی به کود و مواد شیمیایی اضافه نیست. در برخی تستهای چشایی، مردم طعم گیاهان این روش را برتر از روش سنتی ارزیابی کردهاند. این سیستم همچنین تأثیر مثبتی بر سلامت ماهیها دارد.
محافظت از زمین همچنان اولویت است
این پروژه در گالری نمایشگاهی دانشگاه گرینویچ به نمایش گذاشته شد. بازدیدکنندگان زیادی پرسیدند آیا سبزیجات طعم ماهی دارند. در نمایشگاه تصاویر طوفانهای گرد و غبار، فضای قرمز مریخ و نمایشگرهای بزرگ زمینهای مریخی دیده میشد. این پروژه یک نمونه اولیه ارائه داد که اصول و دادهها را برای همکاریهای بزرگتر در آینده فراهم میکند.

هرچند این پروژه راهحلی برای تولید غذا در خارج از زمین ارائه میدهد، باید به یاد داشته باشیم که زمین یک بهشت است و از نظر تنوع حیات قابل مقایسه نیست. استقرار انسان در مریخ راهی برای تضمین بقای بشر در صورت وقوع فاجعه در زمین است.
اما ما باید قبل از هر چیز از مناظر، زیستگاهها و تنوع زیستی زمین محافظت کنیم و اطمینان حاصل کنیم که از همه افراد در این سیاره مراقبت میشود. علاوه بر این، باید از فضا و سیارات دیگر در برابر زبالههای انسانی بهتر محافظت کنیم.
دانشمندان اکنون باید به سوالات اخلاقی سخت پاسخ دهند درباره اینکه آیا صحیح است اشکال حیات دیگر را به فراتر از زمین، جایی که در طول میلیونها سال تکامل یافتهاند، منتقل کنیم یا خیر.