به گزارش غروب شهر، رود دره‌های شهر تهران که باید به عنوان اندام‌های طبیعی و اکولوژیک در اکوسیستم کلانشهر ایفای نقش کنند، به دلیل صدمه‌ها و تخریب‌های گسترده در مسیر گسترش نامتوازن، کارکرد خود را در اکولوژی شهر تا حد زیادی از دست داده‌اند.
شهرداری تهران سال‌هاست تلاش قابل توجه‌ی برای بازگرداندن این اندام‌های طبیعی به زندگی روزمره مردم و احیای کارکرد‌های طبیعی آن‌ها در دستور کار قرار داده است. این مهم با تعریف پروژه احیا و سامانده‌ی قنوات و رودخانه‌های شهر تهران وارد فاز جدیدی از مدیریت رود دره‌های کلانشهر شد.
پس از سال‌ها تلاش بخش‌های گوناگون شهرداری برای پاک‌سازی، احیا و اجرای طرح‌های ژئومورفولوژیک در رود دره‌های تهران، امسال شاهد افتتاح فاز نخست اکوپارک فرحزاد در وسعت ۵۰ هکتار بودیم. مسئولان شهری اعلام کرده‌اند که برای اتصال پایتخت به طبیعت بکر سالیان دور و برگرداندن مسیر طبیعی رود دره‌ها به حیات واقعی، دست از تلاش بر نمی‌دارند و قرار است در فاز دوم، اکوپارک فرحزاد به پارک نهج‌البلاغه متصل شود.
این اکوپارک که در روز‌های پاییزی و در ابتدای افتتاح، مناظر دلنشین هزار رنگی طبیعت را به تهرانی‌ها هدیه کرده، امکان گسترش بیش‌تری نیز دارد.
کارشناسان می‌گویند اتصال روددره فرحزاد به روددره کن از نظر جغرافیایی و زیست‌محیطی مقدور است و این اتصال تهران را به یک شهر انسان‌محور با قابلیت‌های متعدد گردشگری تبدیل می‌کند.
روددره فرحزاد و روددره کن به دلیل قرارگیری در دامنه‌های شمال غربی تهران، به یکدیگر نسبتا نزدیک هستند. فاصله بین این دو رود دره در قیاس با رود‌های دور‌تر تهران مانند دربند یا درکه کمتر است، اما به علت وجود ارتفاعات و موانع طبیعی همانند تپه‌ها و دره‌های فرعی، اتصال مستقیم آن‌ها نیازمند مداخله‌های عمرانی گسترده است.
یقینا در گذشته رود‌های تهران مسیر‌های طبیعی یکپارچه‌تری داشته‌اند، اما با گسترش شهری، این مسیر‌ها قطع یا محدود شده‌اند. اگر رویکرد باز‌سازی اکوسیستم طبیعی و احیای مسیر‌های قدیمی رودخانه‌ها مورد نظر باشد، می‌توان مسیر‌هایی تشکیل داد که این دو روددره را به هم متصل کند.
اتصال این دو رود دره می‌تواند به تقویت جریان آب، تنوع زیستی و حیات گیاه‌ی و جانوری پشتیبانی کند. این کار به تشکیل یک اکوسیستم پایدار کمک می‌کند که در کاهش آلودگی هوا و بهبود وضعیت محیط زیست منطقه مؤثر است.
اما از طرف دیگر، هر‌گونه مداخله انسانی می‌تواند خطر تخریب اکوسیستم‌های موجود و افزایش آلودگی را به همراه داشته باشد. این موضوع نیازمند مطالعات زیست‌محیطی دقیق است.
با توجه به وجود موانع طبیعی همانند ارتفاعات و تپه‌های بین این دو روددره، امکان‌پذیر است نیاز به تونل‌سازی یا مسیر‌های انحرافی داشته باشد. همچنین باید یادآوری شود که قسمت‌هایی از مسیر احتمالی توسط مناطق مسکونی، جاده‌ها و زیرساخت‌های شهری اشغال شده‌اند.
با وجود هزینه‌های کلانی که این اتصال می‌تواند برای پایتخت داشته باشد، اما می‌تواند به پایداری منابع آبی هر دو رود پشتیبانی کند. تشکیل یک مسیر پایدار می‌تواند به گسترش گردشگری منطقه کمک کند و مهم‌تر از همه با مدیریت بهتر جریان آب، خطر سیلاب در فصول بارانی کاهش یابد.
برای رسیدن به این رویا، راه‌های جایگزینی نیز وجود دارد. اگر اتصال مستقیم غیر‌ممکن باشد، می‌توان از راه‌های غیر‌مستقیم همانند تشکیل کانال‌های زیرزمینی، طراحی مسیر‌های پیاده‌روی یا سبز که نمادین دو روددره را به هم وصل کنند، استفاده کرد. چنین اتصال اکولوژیکی از طریق کاشت درختان و پوشش گیاه‌ی پیوسته نیز بی‌لطف نیست.
اتصال روددره فرحزاد به روددره کن مقدور است، اما نیازمند مطالعات جامع، هماهنگی بین نهاد‌های گوناگون و رویکردی پایدار است تا از تخریب محیط زیست جلوگیری کرده و مزایای اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی تضمین شود.