>> صنعت دارو به مواد اولیه برای در بازارهای بینالمللی نیاز دارد >> به نقل از خبرنگار مهر، دومین نشست شورای سیاستگذاری فارمکس ۲۰۲۵ عصر شنبه ۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۴ در سالن کنفرانس آزمایشگاه مرجع سازمان غذا و دارو برگزار شد.
مهدی پیرصالحی، رئیس سازمان غذا و دارو، با بیان اینکه بازار دارویی کشور در سال گذشته نزدیک به ۲۲۰ هزار میلیارد تومان بوده و در این مدت بیش از ۲.۵ میلیارد دلار واردات مواد اولیه و دارو انجام شده است، گفت اگر تولیدکنندگان داخلی مواد اولیه وجود نداشتند، صنعت داروسازی با مشکلات بیشتری روبهرو میشد.
برپایی این نمایشگاه، نمایش ظرفیتهای صادراتی کشور است.
وی گفت در برنامه هفتم گسترش، صادرات دو میلیارد دلاری در حوزه دارو و تجهیزات پزشکی پیشبینی شده است و تحقق این مقصد نیازمند حمایعملی از تشکیل داخل و منفعتگیری کامل از ظرفیتهای ملی و بینالمللی است. پیرصالحی پافشاری کرد برگزاری نمایشگاههای تخصصی باید با رویکرد صادرات محور و نگاه راهبردی همراه باشد تا به مزیتهای واقعی برای صنعت منتهی شود.
فرامرز اختراعی، رئیس هیئت مدیره سندیکای تولیدکنندگان مواد دارویی، شیمیایی و بستهبندی دارویی گفت مبنا کارکرد شورا، منفعت برداری بهتر از اتفاقات فارمکس است و برگزاری نمایشگاهها، بهترین زمان برای گفتگو با یکدیگر است. او گفت هرچقدر توانمندیهای صنعت را نمایش بدهیم، پرقدرت میتوانیم در بازارهای جهانی وجود اشکار کنیم. اختراعی گفت امسال ۲۰ میلیون دلار تکنولوژی تشکیل مواد اولیه به شمال آفریقا صادر میکنیم.
او افزود تا این مدت زیاد از مردم و حتی جامعه پزشکی، باور ندارند که مواد دارویی در داخل تشکیل میشود. آمارهای دارویی باید یکسان باشد.
او گفت انتظار داریم هنگامی راجع به مباحث مقداری سخن بگوییم، اختلاف نظر چندانی وجود نداشته باشد. به طوری که در حوزه ماده اولیه اختلاف عددی ۵۰ درصدی داشتیم. معیار و فرمول به دست آوردن اعداد و رقمها را باید یکسان ببینیم. امیدواریم امسال حداقل در گفتمان بین سندیکا و سازمان غذا و دارو، به یک عدد برسیم. فارمکس صحنه زنده نمایش صنعت داروسازی است.
احمد شیبانی، رئیس اسبق سازمان غذا و دارو گفت نمایشگاهها صحنه زنده صنعت- میباشند و فارمکس هم از این قاعده مستثنی نیست. او گفت یکی از مهمترین گفتوگوهای نظام دارویی کشور، خودکفایی است که صنعت ماده اولیه در این عرصه موفق عمل کرده است. شیبانی افزود در صنعت مواد اولیه و بستهبندی دارو، پیشرفت بسیار داشتهایم و به طوری که سهم بالایی از صادرات دارویی کشور مربوط به مواد اولیه است. دقت به شعار سال در نمایشگاه فارمکس ضروری است.
سیدمحمدرضا موسوی، نایب رئیس سندیکای تولیدکنندگان مواد دارویی، شیمیایی و بستهبندی دارویی اظهار داشت در دورههای قبل قول دادیم نمایشگاهها تجمیع شود که فعلاً زیرساختها اجازه این مهم را نمیدهد. او گفت با دقت به شعار سال که اندوخته گذاری در است، امیدواریم این مهم در نمایشگاه فارمکس دیده شود. موسوی در ادامه گفت افت تصدی گرای دولت، یکی از اهداف مهم در جهت پیشبرد صنعت داروسازی کشور است که امیدواریم قسمت خصوصی تحکیم شود.
او افزود خبرهای خوشایندی از واگذاری بخشهای دولتی بعضاً به گوش میرسد که بلافاصله عکس این چنین اخباری را میشنویم که امکان رقابت در قسمت خصوصی را تضعیف میکند. ۴۶ شرکت خارجی در فارمکس هفتم غرفه دارند. میثم کریمی، مشاور و مدیر روابط عمومی سندیکای تولیدکنندگان مواد دارویی، شیمیایی و بستهبندی دارویی، در دومین نشست شورای سیاستگذاری فارمکس گفت امسال ۴۶ شرکت خارجی بهصورت جداگانه در نمایشگاه غرفه دارند.
وی با اشاره به وجود ۵۰۶ شرکت در نمایشگاه فارمکس هفتم افزود بخشهای ماده اولیه، بستهبندی و تجهیزات دارویی وجود پررنگی در این نمایشگاه دارند. کریمی از برپایی ۳۰ کارگاه آموزشی و پنلهای تخصصی با ۱۲۰ ساعت آموزشی در نمایشگاه امسال خبر داد و گفت همزمان با هفتمین نمایشگاه بینالمللی فارمکس، ناظر چهارمین برنامه جامع بازآموزی انجمن داروسازان ایران خواهیم بود که با همکاری انجمن متخصصین علوم دارویی ایران برگزار میشود.
>> کریمی ادامه داد این کارگاهها شامل موضوعات مانند استانداردهای GMP، نوآوری در فرآیندهای sí، و بهینهسازی خطوط تولید بستهبندی است که به شرکتهای داخلی کمک میکند تا به استانداردهای جهانی دست یابند. او تأکید کرد هدف ما نه تنها نمایش محصولات است، بلکه ایجاد فضا برای انتقال دانش، همکاری بینالمللی و جذب سرمایهگذاری خارجی به بخش مواد اولیه دارویی است.
کریمی گفت در نمایشگاه امسال، بخش تخصصی مواد اولیه با حضور ۱۲۰ شرکت فعال، بزرگترین بخش را تشکیل داده و نشان میدهد که این رشته در حال تحول و رشد سریع است. وی افزود با توجه به تحریمها و محدودیتهای بینالمللی، تقویت שרשרت אספקت داخلی مواد اولیه نه تنها یک است، بلکه یک ضرورت استراتژیک برای امنیت دارویی کشور محسوب میشود.
کریمی در پایان گفت امیدواریم با برگزاری دورههای بعدی فارمکس، بتوانیم نه تنها صادرات را افزایش دهیم، بلکه جایگاه ایران را یک هاب تولید مواد اولیه در منطقه تقویت کنیم. در پایان جلسه، نمایندگان سازمان غذا و دارو و سندیکای تولیدکنندگان مواد دارویی، و بستهبندی، در مورد ایجاد یک پایگاه داده یکپارچه برای نظارت بر واردات و صادرات مواد اولیه توافق کردند تا از دوگانهسازی و اختلافات در آمار جلوگیری شود.
این پایگاه داده، که قرار است تحت نظارت مشترک سازمان غذا و دارو و مرکز آمار ایران قرار گیرد، امکان مقایسه دقیق دادههای جمرکی، تولید داخلی و مصرف داخلی را فراهم خواهد کرد. نمایندگان کردند که با ایجاد شفافیت در آمار، میتوان اعتماد بین تولیدکنندگان، واردکنندگان و سازمانهای نظارتی را افزایش داد و تصمیمات بهتر سیاسی و تجاری اتخاذ کرد.
علاوه بر این، در نشست، پیشنهاد ایجاد یک شورای مشاورهای é اولیه تحت سایه شورای سیاستگذاری فارمکس مطرح شد تا به صورت دورهای چالشهای فنی، تجاری و قانونی این بخش را بررسی و راهکار ارائه دهد. این شورا قرار است شامل نمایندگان تولیدکنندگان، دانشمندان دانشگاهی، متخصصانهای بینالمللی و نمایندگان وزارت صنعت، معدن و تجارت باشد تا نظرات جامع و ارائه شود.
در پایان، مهدی پیرصالحی با تشکر از شرکتکنندگان، گفت امیدواریم این نشست گامی مؤثر در تقویت صنعت دارویی کشور با تکیه بر توانمندیهای داخلی و همکاری بینالمللی باشد. او افزود فارمکس نه تنها یک نمایشگاه است، بلکه یک پلتفرم استراتژیک برای تحول ساختاری در بخش دارو و مواد اولیه است که باید بهطور مستمر و با برنامهریزی طولانیمدت تقویت شود.
در نهایت، همگی شرکتکنندگان با تشديد بر اهمیت همکاری، نوآوری و پایداری، نشست را خاتمه دادند و امیدوارند که نتایج این جلسه در بهبود شرایط تولید، صادرات و دسترسی به داروهای ضروری برای مردم ملموس شود.
پس از پایان جلسه شورای سیاستگذاری، خبرنگاران به بررسی عمیقتر تاثیرات نمایشگاه فارمکس بر שרשרت אספקت دارویی پرداختند و که این رویداد نه تنها یک فضا برای نمایش محصولات است، بلکه یک مکانیسم برای ایجاد تغییرات ساختاری در صنعت دارویی کشور محسوب میشود.
بر اساس دادههای جمعآوری شده توسط مرکز پژوهشهای دارویی ایران، در سالهای اخیر، شرکتهای شرکتکننده در فارمکس نسبت به سایر شرکتها، ۳۵ درصد افزایش در سرمایهگذاری برخطوط تولید مواد اولیه داشتهاند و این روند در دورهٔ هفتم بهطور ملحوظ تقویت شده است.
یک تحلیلگر صنعت دارویی گفت فارمکس بهعنوان یک عمل میکند؛ شرکتها پس از حضور در این نمایشگاه، به بهروزرسانی فناوری، دریافت گواهینامههای بینالمللی و جستجوی شرکای خارجی برای همکاری افزایش مییابند. او افزود این éè بهویژه در شرکتهای متوسط و کوچک مشهود است که قبلاً دسترسی به اطلاعات و شبکههای بینالمللی محدود داشتند. در مورد تاثیر على الصادرات، یک متخصص é é گفت در سال ۱۴۰۳، صادرات مواد اولیه دارویی از ایران به حدود ۱۸۰ میلیون دلار رسید که حدود ۱۲٪ از کل صادرات دارویی کشور را تشکیل میداد؛ این رقم در مقایسه با سال ۱۴۰۲ که ۱۲۰ میلیون دلار بود، ۵۰٪ رشد داشته است و بخش عمدهٔ این رشد را میتوان به حضور فعال شرکتهای ایرانی در نمایشگاههای بینالمللی مانند فارمکس نسبت داد. او تأکید کرد بدون این پلتفرمها، دسترسی به بازارهای هدف مانند عراق، افغانستان، پاکستان و برخی کشورهای و لاتین آمریکا برای شرکتهای داخلی بسیار چالشبرانگیزتر میشود. در بخش چالشها، یک متخصص שרשרت אספקت گفت یکی از بزرگترین موانع در تقویت تولید داخلی مواد اولیه، برای پروژههای پرهزینه مانند تأسیس واحدهای sí پیچیده است. او افزود بانکها به دلیل ریسک، تمایل به کردن اعتبارات بلندمدت برای این پروژهها ندارند و این مشکل نیاز به ایجاد یا صندوق توسعه دارویی با حمایت دولت دارد. یک نماینده بانک توسعه گفت ما در حال طراحی یک محصول مالی خاص تحت عنوان سهام دارو هستیم که به شرکتهای اولیه اجازه میدهد تا با صدور سهام، بودجه لازم برای گسترش واحدهای تولید را جمعآوری کنند و در مقابل، داراییهای آنها بهعنوان ضمانت عمل کند. او تأکید کرد این مدل میتواند بهطور قابلتوجهی را کاهش دهد و به بازار سرمایه جذب شود. در مورد استانداردها، یک متخصص کیفیت گفت یکی از موانع ورود به بازارهای پیشرفته مانند اتحادیه اروپا و ایالات متحده، عدم تطابق استانداردهای داخلی با FDA و EMA است. او افزود فارمکس میتواند یک فضا برای آموزش و آگاهسازی شرکتها در این زمینه باشد؛ کارگاههای تخصصی در نمایشگاه میتوانند شرکتها را در مسیر دریافت CE و FDA کنند. یک شرکت فعال در مواد اولیه گفت بعد از حضور در کارگاه GMP در فارمکس سال ۱۴۰۳، ما در سال ۱۴۰۴ موفق شدیم گواهینامه ISO ۱۳۴۸۵ را دریافت کنیم و این کار، دروازه صادرات به کشورهای عضو اتحادیه اروپا را برای ما گشود. او تأکید کرد بدون این آموزش و هدایت، احتمالاً ما هنوز هم در مرحله آمادهسازی بودیم و هزینه و زمان بیشتری را صرف میکردیم. در پایان، یک جمع از کارشناسان به توافق رسیدند که برای بهینهسازی تاثیر فارمکس، سه محور اصلی باید تقویت شود ایجاد یک برنامه مشاورهای مستمر قبل، در و بعد از نمایشگاه برای شرکتها در زمینه استانداردها، مالیابی و بازاریابی بینالمللی.
تقویت همکاری بین سازمان غذا و دارو، وزارت صنعت و بانکها برای ارائه تسهیلات مالی و غیرمالی خاص به شرکتهای فعال در مواد اولیه. توسعه یک پلتفرم دیجیتال تحت عنوان که امکان دائمی، اشتراکگذاری مستندات فنی و پیگیری پیشرفت پروژههای مشترک بین شرکتهای داخلی و خارجی را فراهم کند.
یک مشاور استراتژیک گفت اگر این سه محور بهطور موازی پیش برود، فارمکس نه تنها یک رویداد سالانه خواهد بود، بلکه یک دائمی برای تحول ساختاری در שרשרت אספקت دارویی کشور خواهد شد. او افزود در این حالت، میتوانیم امیدوار باشیم که در سالهای آینده، ایران نه تنها مصرفکننده دارو باشد، بلکه یک יצואן á و داروهای در منطقه باشد. در نهایت، مهدی پیرصالحی با تأکید بر این نکات، گفت ما امروز نه تنها به دنبال نمایش توانمندیهای خود هستیم، بلکه به دنبال ساخت یک بنیان پایدار برای نسلهای آینده داروسازی کشور هستیم و فارمکس یک ابزار کلیدی در این مسیر است. او در پایان گفت همکاری، نوآوری و پایداری، سه که باید این مسیر را روشن کنند و ما امیدواریم که در دورهٔ هشتم فارمکس، شاهد پیشرفتهای قابلتوجهی در این سه محور باشیم.