به گزارش غروب شهر، مجمع تحلیلگران رسانههای صوت و تصویر فراگیر (ساترا) بیانیه سالانه خود را درباره عملکرد شبکه نمایش خانگی در سال گذشته منتشر کرد. این بیانیه شامل دستاوردها، چالشها و کاستیها و همچنین الزامات برای بهبود محتوای نمایشی میشود.
دستاوردهای رسانههای صوت و تصویر فراگیر و شبکه نمایش خانگی
ترویج فرهنگ ازدواج پایدار
برخی از برنامهها و سریالهای شبکه نمایش خانگی با تأکید بر اهمیت خانواده به عنوان رکن بنیادین جامعه، تلاش کردهاند روابط خانوادگی را تقویت کنند و جنبههای مثبت زندگی مشترک را به نمایش بگذارند. این تولیدات نه تنها امید و نشاط اجتماعی را افزایش دادهاند، بلکه به ترویج ارزشهای خانواده ایرانی حمایت کردهاند. تعدادی از آثار به موفقیتهای علمی، فرهنگی و اجتماعی اعضای خانواده پرداخته و نشان دادهاند که خانواده میتواند نقطه آغاز بسیاری از پیروزیها باشد.
نمایش پیشرفت و امید
از دیگر دستاوردهای مهم، نمایش پیشرفتهای ملی و ایجاد حس امید در میان مخاطبان است. برخی برنامهها با بازتاب دادن دستاوردهای علمی، اجتماعی و اقتصادی پس از انقلاب اسلامی، تصویری واقعی از توسعه کشور ارائه کردهاند و به ترویج رضایت از زندگی و تقویت امید پرداختهاند.
نمایش چهره قوی ایران
تولیداتی که به زندگی قهرمانان ملی، وقایع تاریخی و نظامی و نقش ایران در جبهه مقاومت اسلامی پرداختهاند، هویت ملی و حس افتخار را تقویت کردهاند. این آثار نه تنها توانمندیهای دفاعی را نشان دادهاند، بلکه بازنمایی قدرتی از ایران در حفظ صلح و امنیت منطقه را نیز ارائه کردهاند.
چالشها و کاستیها
ارائه تصویر نامناسب از خانواده در برخی سریالها
در کنار آثار مثبت، برخی سریالها و فیلمها همچنان تصویری منفی و نادرست از خانواده ارائه میدهند. ضعف در ارتباطات خانوادگی، ناکارآمدی والدین و ناتوانی در حل مسائل فرزندان از ویژگیهای این تولیدات است که میتواند اثرات منفی بر کودکان و نوجوانان بگذارد. مجمع تحلیلگران ساترا از تولیدکنندگان و پلتفرمها میخواهد بر اساس مسئولیت اجتماعی از تولید چنین محتوایی خودداری کنند و از مجلس شورای اسلامی تقاضا میکند قوانین لازم را تدوین یا قانون جرایم رایانهای را بازبینی نماید.
عادیسازی طلاق در برخی سریالها
برخی آثار بدون ارائه راهحل برای مشکلات زناشویی، تنها به نمایش تضادها و جدایی پرداخته و طلاق را عادی میکنند. این رویکرد در شرایط فرهنگی موجود میتواند بنیانهای خانواده را تضعیف کند. مجمع از تولیدکنندگان میخواهد بر اساس قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت از انتشار چنین محتوایی پرهیز کنند و از مجلس تقاضا میکند مصادیق عادیسازی طلاق به عنوان تخلف شناخته و مجازاتهای مؤثری پیشبینی شود.
نمایش صحنههایی مغایر با سبک زندگی اسلامی-ایرانی
متأسفانه در برخی موارد شاهد صحنههایی خلاف عفت عمومی، خشونتآمیز یا غیرمناسب با فرهنگ ایرانی-اسلامی هستیم. ساترا این خلأ قانونی را تأیید کرده و بر ضرورت اقدام قانونگذاری توسط مجلس تاکید دارد.
الزامات و پیشنهادها
پیادهسازی سیستم یکپارچه ردهبندی سنی
ردهبندی سنی ابزار کلیدی حفاظت کودکان در برابر محتوای نامناسب است. با گسترش پلتفرمها، الزام اجرای یک نظام واحد حس میشود. برخی پلتفرمها به نظام ردهبندی ساترا عمل کردهاند، اما برخی دیگر بیتوجهی کردهاند که نظارت والدین را دشوار میکند. لازم است تمام پلتفرمها به شدت به اجرای این نظام عمل کنند.
تولید محتوای خانوادهمحور و مقابله با عادیسازی طلاق
پلتفرمها باید از تولیداتی که طلاق را عادی میکنند خودداری کنند و از آثار حمایت کنند کهانسجام اجتماعی را تقویت میکنند. این محتوا باید الگوهای حل مشکلات خانوادگی را ارائه دهد و ارتباطات مثبت میان اعضای خانواده را تقویت نماید.
تقویت برنامههای ترویج پیشرفت و امید
تولید محتوایی که پیشرفتهای ملی، قهرمانیها و ارزشهای مثبت را بازتاب دهد، روحیه عمومی را تقویت میکند و حس خودباوری ملی را بالا میبرد. نمایش موفقیتهای داخلی میتواند تصویر ایران را به عنوان کشوری رو به رشد و پرتوان ترسیم نماید.
دقت به صدمههای ناشی از نمایش خشونت و اعتیاد
پلتفرمها باید با توجه به خلأهای قانونی، از نمایش صحنههای خشونت و اعتیاد که مورد اعتراض مخاطبان قرار گرفته پرهیز کنند. مجلس نیز باید با بازبینی قانون جرایم رایانهای، مصادیق ممنوعیت را دقیقتر تعریف و مجازاتهای مؤثری پیشبینی نماید.
جمعبندی نهایی
مجمع تحلیلگران ضمن تقدیر از تلاشهای تولیدکنندگان و توزیعکنندگان، از اساتید سواد رسانهای، فعالان فرهنگی و هنری و مؤسسات مرتبط میخواهد در رصد نقاط قوت و ضعف شبکه نمایش خانگی همکاری کنند. انتظار میرود مجلس شورای اسلامی با رفع خلأهای قانونی ساترا و پیشبینی مجازاتهای مؤثری، مانع تولید محتوای خلاف فرهنگ ایرانی-اسلامی شود. همچنین معاونت اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم قوه قضاییه باید در هماهنگی با نهاد تنظیمگر، از انتشار محتوای صدمهرسان جلوگیری کند.
اعضای مجمع
اعضای حقوقی
معاونت کاربران و تنظیمگری اجتماعی ساترا، حوزه هنری کودک و نوجوان، بنیاد بازیها و سرگرمیهای وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، اندیشکده امید حوزه هنری، سازمان بسیج رسانه، مرکز تبلیغ حوزههای علمیه، رادیو نمایش، دفتر آموزش و ارتقاء سلامت وزارت بهداشت، انجمن سواد رسانهای ایران، کانون تهیهکنندگان رسانههای دیداری، اتحادیه تهیهکنندگان فیلم و سریال ایران، مجمع رصتا، سکوی تحلیل محتوای کدومو، سکوی تحلیل محتوای چیخوبه، سکوی تحلیل محتوای چهبازی.
اعضای حقیقی
مجید شاهحسینی، مهدی فرجی، محمود گبرلو، دکتر هادی مؤمنی، دکتر محمد مهدی مؤمنیها، احسان رستگار، مهران دهنمکی.