نقد محتوای پرخشونت سریال‌های نمایش‌خانگی؛ زخم‌کاری و گردن‌زنی در آستانه فصل جدید

به گزارش غروب شهر، تکه پایانی فصل سوم سریال زخم‌کاری چند ساعت زود‌تر از موعد پخش هفتگی در سینما آزادی رونمایی شد. مخاطبان با حضور بازیگران اصلی این اثر، آخرین قسمت را تماشا کردند. سریالی که در فصل اول جستجوی روندی داستانی بود و مخاطبان را برای ادامه مشتاق ساخت، اما در فصل دوم این روال برقرار نماند و انتقادات رسانه‌ها و مخاطبان را برانگیخت. بازگشت شخصیت مالک با بازی جواد عزتی و بالا گرفتن ریتم داستان، امید‌ها را برای فصل سوم زنده کرد.

برخی منتقدان معتقدند محمدحسین مهدویان با ساخت زخم‌کاری به یک آرمان‌کشی روی آورده است، در حالی که آثار پیشین او چون ایستاده در غبار در مقام تقدس‌زدایی قرار می‌گرفت. با این حال سبک کارگردانی او از مرد بازنده به بعد رو به افول گذاشته و محتوای کار‌های او مورد سوال قرار گرفته است. سکانس پایانی فصل سوم با سیلی مالک به سمیرا، بیش‌ترین واکنش‌ها را در سینما و فضای مجازی به همراه داشت.

نویسنده می‌گوید سمیرا اگرچه یک شخصیت منفی پردازش‌شده است، اما مخاطب ایرانی با او همذات‌پنداری نمی‌کند. رعنا آزادی‌ور در اجرای این نقش موفق عمل کرده، اما سیلی‌خوردن یک زن توسط همسرش با قواعد رفتاری جامعه ایرانی سازگار نیست. این صحنه در مثابه تشویق خشونت علیه زنان تلقی می‌شود، نه قهرمان‌سازی یک ضد‌قهرمان.

مقاله تأکید می‌کند سریال‌سازان باید مراقب عادی‌سازی قبح‌شکنی در روابط زن و مرد در شبکه نمایش‌خانگی باشند. نویسنده آرزو می‌کند روزی در سریال‌های پرمخاطب احترام متقابل بین همسر‌ها دیده شود، همانند آنچه در بخش‌هایی از سریال در انت‌های شب با کارگردانی آیدا پناهنده اتفاق افتاد.

این روند در سریال گردن‌زنی نیز ادامه دارد؛ تکه اول این اثر با درجه‌بندی ۱۶+، لحظات جنایی جذاب و خشونت‌های پی‌در‌پی دارد. سوال اصلی این است که فیلمنامه‌نویسان و کارگردانان تا چه حد به واقعیت‌های خانواده دقت می‌کنند. اگر نوجوانی این صحنه‌ها را ببیند، تأثیرات ناخواسته بر رفتار او چه کسی پاسخگو است؟

ساخت سریال با درجه‌بندی سنی به اوج رسیده، اما افراط و تفریط در محتوای کمدی، ملودرام یا تراژدی تعادل فرهنگی را برهم زده است. حتی سریال لالایی نیز برای کودکان مناسب نیست و نسل ترجیح می‌دهد فضا‌های درجه‌بندی شده را تماشا کند. این در حالی است که کودکان و نوجوانان با دسترسی به این‌ترنت، این محتوای‌ها را به صورت پنهانی می‌بینند.

نتیجه‌گیری نویسنده این است که زخم‌کاری با تمام فراز و فرود‌ها، نتوانست یک خانواده را دور هم جمع کند. همین وضع برای پوست شیر، داریوش و گردن‌زنی نیز صادق است. به نظر می‌رسد به جای هزینه‌های بالا برای بازیگران، مسئولان پلتفرم‌ها و تهیه‌کنندگان باید از نویسندگان و کارگردانانی بهره ببرند که بتوانند دیالوگ و صحنه‌هایی برای تماشای خانوادگی خلق کنند.